Kısa cevap: Mevcut bir eve iklimlendirme otomasyonu uygulaması orta zorlukta kabul edilir. Radyatörlü sistemlerde akıllı termostatik vana başlıkları ile duvar kırmadan oda bazlı kontrol mümkündür.
Oturulan evde iklimlendirme otomasyonu nasıl uygulanır?
Oturulan evde iklimlendirme otomasyonunun en kolay uygulanan kısmı radyatörlerdir. Mevcut termostatik vana gövdeleri genellikle korunur, yalnızca başlıklar akıllı başlıklarla değiştirilir; bu iş için su boşaltmak gerekmez. Başlığın vana gövdesine uyumu için adaptör gerekebilir, bu yüzden keşifte vana gövdelerinin markası ve diş tipi kontrol edilir. Termostatik vanası olmayan eski radyatörlerde ise önce vana gövdesinin değiştirilmesi gerekir ve bu işlem tesisat suyunun boşaltılmasını gerektirir.
Kombi tarafında mevcut oda termostatının bağlı olduğu klemensler kullanılır. Oda vanalarından gelen ısı talebinin kombiye iletilmesi için bu klemenslere bağlanan bir alıcı veya kontrolör eklenir. Kombinin açılması ve iç bağlantıların yapılması garanti koşullarını etkileyebileceğinden, bu bağlantı kombinin yetkili servisi veya üreticinin izin verdiği kişilerce yapılmalıdır.
Yerden ısıtmalı mevcut evlerde kollektördeki vanalar çoğu zaman elle ayarlıdır. Bunlara termoelektrik aktüatör takılarak oda bazlı kontrol eklenebilir, ancak her odaya oda sensörü gerekir. Kablolu sensör için duvar içinden kablo götürmek zor olduğundan pilli kablosuz sensörler kullanılır. Kollektör dolabında aktüatörlerin beslemesi ve kontrol ünitesi için priz ya da hat bulunup bulunmadığı kontrol edilir; yeni hat gerekiyorsa yetkin bir elektrikçi çeker.
Split klimaların akıllı hale getirilmesi için klimanın modeline uygun üretici Wi-Fi modülü, ağ geçidi veya IR köprü seçilir. Mevcut evde bu iş kablo gerektirmez, ancak modülün iç ünitenin kartına takılması üreticinin talimatlarına göre yapılmalıdır. Tüm cihazlar tek uygulamada toplandığında pencere kontakları ve ev boş senaryoları iklim kontrolüne bağlanır. Geçiş döneminde eski oda termostatı ve kumandalar yerinde bırakılırsa, yeni sistem birkaç hafta denendikten sonra kaldırılabilir; bu süre içinde hane, odaların yeni programlara nasıl tepki verdiğini görür ve sıcaklık ayarları gerçek kullanıma göre düzeltilir. Radyatör başlıkları takılırken hava alma ve sistem basıncı kontrolü de yapılırsa, oda bazlı kontrolün verimi tesisattan kaynaklı sorunlarla gölgelenmez.
Mevcut evde iklimlendirme otomasyonu için keşifte sorulacaklar
İklimlendirme otomasyonu keşfinde kurulumcunun önce ısı kaynağını görmesi beklenir: kombinin markası ve modeli, oda termostatı bağlantısı, OpenTherm veya benzeri bir dijital arayüz desteği, radyatör vanalarının tipi ya da kollektör düzeni. Bu bilgiler olmadan önerilen sistem, kombiyle uyumsuz çıkabilir. Keşifte ayrıca hangi odaların gün içinde, hangilerinin gece kullanıldığı ve evin hangi cephelerinin güneş aldığı konuşulur. Radyatör vana gövdelerinin tipini görmek için birkaç başlığı söküp bakan, kollektör dolabını açıp aktüatör yuvalarını kontrol eden kurulumcu, adaptör veya vana değişimi gibi ek kalemleri teklif aşamasında görür.
Teklifte bölge listesi, her bölgenin sensör ve kontrol elemanı, kombi veya ısı pompası entegrasyon yöntemi, klimalar için kullanılacak modül tipi ve pencere kontağı senaryoları ayrı ayrı yazılmalıdır. Kombi ve ısı pompası bağlantılarının yetkili servis koşullarına uygun yapılacağı, elektrik işlerinin yetkin bir elektrikçi tarafından yürütüleceği teklifte belirtilir.
Yetkin bir kurulumcu, tüm oda vanaları kapandığında kombinin ne yapacağını ve tesisatta by-pass olup olmadığını kendiliğinden sorar. Yerden ısıtma için hızlı tepki vaat etmez, programların saatler öncesinden başlaması gerektiğini anlatır. Klimalar için IR köprü önerdiğinde bunun durum bilgisi vermediğini açıkça söyler. Devreye almada her bölgeyi tek tek ısıtıp vanaların doğru açıldığını gösteren bir test yapması, sistemin gerçekten çalıştığının en somut kanıtıdır. Teslimde bölge listesini, sensör ile vana eşleşmelerini ve zaman programlarını yazılı olarak bırakır.
Mevcut evde iklimlendirme otomasyonu: keşifte kontrol edilecekler
- Uygulama zorluğu orta zorlukta: Radyatörlü sistemlerde akıllı termostatik vana başlıkları ile duvar kırmadan oda bazlı kontrol mümkündür.
- KNX kablo/tesisat gerektirir; tadilat planlanmıyorsa Zigbee veya Matter veya Wi-Fi akıllı cihazlar veya Home Assistant değerlendirilmelidir.
- Oda sıcaklık sensörü/termostat: mevcut yapıda konum, enerji beslemesi ve (gerekiyorsa) kablo güzergâhı.
- Vana aktüatörleri: mevcut yapıda konum, enerji beslemesi ve (gerekiyorsa) kablo güzergâhı.
- Kazan/kombi arayüzü: mevcut yapıda konum, enerji beslemesi ve (gerekiyorsa) kablo güzergâhı.
- Kırım gerektirebilecek noktalar için sıva üstü kanal veya pilli cihaz gibi alternatifler.
Uygulama sırası
- Isıtma/soğutma sisteminin tespiti
- Bölge planı
- Uyumlu arayüz seçimi
- Sensör ve aktüatör montajı
- Zaman programları ve senaryolar
Mevcut yapıya uygun teknolojiler
| Teknoloji | Ne zaman uygun? | Sınırlama |
|---|---|---|
| Zigbee | Mevcut daire ve evlerin sonradan akıllandırılması | Hub'a bağımlıdır; hub arızası veya değişimi tüm cihazların yeniden eşleştirilmesini gerektirebilir. |
| Matter | Kablosuz yeni cihaz alımı yapan ev kullanıcıları | Her cihaz tipi ve özellik Matter'da henüz aynı olgunlukta desteklenmeyebilir; ürün bazında desteklenen cihaz tipi kontrol edilmelidir. |
| Wi-Fi akıllı cihazlar | Az sayıda cihazla başlanan kiracı daireleri | İnternet kesintisinde bulut bağımlı cihazların uzaktan kontrolü ve bazı otomasyonları çalışmaz. |
| Home Assistant | Karma marka cihazların birleştirilmesi | Kurulum ve bakım teknik bilgi ister; güncellemeler düzenli takip edilmelidir |
Güvenlik uyarısı: Kazan ve kombi bağlantıları üretici talimatlarına ve yetkili servis koşullarına uygun yapılmalıdır; garanti etkilenebilir.
Tüm sistemlerin mevcut eve uygulanabilirlik karşılaştırması için mevcut eve sonradan akıllı ev rehberine, genel hatalar ve maliyet kalemleri için İklimlendirme otomasyonu rehberine bakın.