Kısa cevap: Matter, Wi-Fi ve Thread üzerinde çalışan ortak bir uygulama dilidir; kendine ait bir radyosu yoktur. Amacı aynı cihazın Apple, Google, Alexa ve SmartThings ekosistemlerinde birlikte kullanılabilmesidir. Zigbee ise olgun ve cihaz çeşidi geniş bir mesh protokolüdür. İkisi çoğu evde birbirini tamamlar: Zigbee cihazlar bir Matter köprüsü üzerinden Matter ekosistemine aktarılabilir.
Matter ve Zigbee: kriter bazında fark
| Kriter | Matter | Zigbee |
|---|---|---|
| Ne olduğu | IP tabanlı uygulama standardı | Kablosuz mesh protokolü |
| Taşıyıcı | Wi-Fi, Thread, Ethernet | IEEE 802.15.4 radyo |
| Ekosistem bağımsızlığı | Yüksek (multi-admin) | Hub'a ve markaya göre değişir |
| Cihaz çeşitliliği | Artıyor; cihaz tipi bazında kontrol edilmeli | Geniş ve olgun |
| Gerekli altyapı | Denetleyici; Thread için sınır yönlendirici | Zigbee koordinatörü |
Hangisini seçmelisiniz?
Matter seçin, eğer…
- Yeni cihaz alıyorsanız ve evde birden çok ekosistem kullanılıyorsa
- İleride marka değiştirebilmek sizin için öncelikliyse
Zigbee seçin, eğer…
- Evde zaten Zigbee sensörler varsa
- Belirli sensör tiplerinden çok sayıda ve uygun maliyetle kullanacaksanız
Hibrit çözüm: Zigbee hub'ı Matter köprüsü özelliğini destekliyorsa mevcut cihazlar Matter ekosistemlerinde görünebilir. Hangi cihaz tiplerinin köprüden geçtiği hub'dan hub'a değişir; satın almadan önce kontrol edin.
Örnek senaryo: iki farklı telefon ekosistemi olan bir aile
Bir ailede ebeveynlerden biri iPhone, diğeri Android telefon kullanıyor; salonda da bir akıllı hoparlör var. Evde hiç akıllı cihaz yok, sıfırdan başlanacak. Bu durumda yeni alınacak priz, ampul ve sensörlerde Matter desteği aramak mantıklıdır. Multi-admin özelliği sayesinde aynı cihaz hem Apple Home'a hem Google Home'a eklenebilir; kimse başkasının uygulamasını kullanmak zorunda kalmaz.
Komşu dairede ise üç yıldır çalışan bir Zigbee kurulumu var: on beş sensör, birkaç röle ve bir hub. Bu evde Matter'a geçmek için cihazları atmaya gerek yoktur. Hub Matter köprüsü özelliğini destekliyorsa veya bir güncellemeyle kazanırsa mevcut Zigbee cihazlar Matter ekosistemlerinde görünür. Yeni eklenecek cihazlar ise ihtiyaca göre Zigbee ya da Matter olabilir.
İki evin farkı şurada ortaya çıkar: sıfırdan başlayan aile cihaz seçerken ekosistem uyumuna bakar, Zigbee kullanan aile ise maliyete ve cihaz çeşidine. Örneğin titreşim sensörü veya özel tipte bir kapı sensörü gerekiyorsa Zigbee tarafında seçenek daha fazladır. Matter'da ise her cihaz tipinin standarda eklenip eklenmediğine ve seçilen ekosistemin o tipi gösterip göstermediğine ayrıca bakmak gerekir.
| Durum | Mantıklı yol |
|---|---|
| Sıfırdan başlıyor, birden fazla ekosistem var | Matter cihazlar |
| Çalışan Zigbee kurulumu var | Zigbee devam, köprüyle Matter |
| Çok sayıda ucuz sensör gerekiyor | Zigbee |
| Ekosistemden bağımsız kalmak öncelikli | Matter |
Köprü, denetleyici ve Thread sınır yönlendiricisi
Matter'ın çalışması için evde bir denetleyici bulunur; bu çoğunlukla bir akıllı hoparlör, ekranlı asistan veya hub'dır. Matter cihazı Thread kullanıyorsa ayrıca bir Thread sınır yönlendiricisine ihtiyaç vardır. Birçok güncel hoparlör ve hub bu görevi de üstlenir, ama bunu cihaz bazında kontrol etmek gerekir.
Köprü üzerinden Matter'a taşınan Zigbee cihazlarda her özellik geçmeyebilir. Örneğin bir sensörün pil durumu veya bir rölenin enerji ölçümü köprüde karşılık bulamayabilir. Bu tür ayrıntılar hub üreticisinin desteklenen cihaz tipleri listesinde yer alır.
Uzun vadede iki ağ yan yana yaşayabilir. Zigbee ve Thread aynı 2,4 GHz bandındaki IEEE 802.15.4 radyosunu kullandığı için kanal seçimi önem kazanır; iki ağın ve evdeki Wi-Fi'ın aynı frekans aralığına yığılmaması bağlantı kopmalarını azaltır. Hub ve sınır yönlendiricinin birbirine çok yakın konmaması da aynı nedenle önerilir.
- Zigbee hub alırken Matter köprüsü desteğini ve desteklenen cihaz tiplerini sorun.
- Matter cihazın Wi-Fi mi Thread mi kullandığına bakın; Thread için sınır yönlendirici gerekir.
- Kurulum QR kodunu ve sayısal kodu saklayın; cihazı yeni ekosisteme eklerken gerekebilir.
- Bir ekosistemden diğerine geçerken cihazı sıfırlamak yerine paylaşım (multi-admin) özelliğini kullanın; mevcut otomasyonlar böylece bozulmaz.
- Evde birden fazla Thread sınır yönlendiricisi varsa bunların aynı Thread ağına katılıp katılmadığını kontrol edin; ayrı ağlar oluşursa cihazlar beklenmedik yönlendiriciye bağlanabilir.
Sık hatalar ve satın almadan önce sorulacaklar
Bir kurulum firmasıyla görüşürken önerdikleri her cihazın Matter mı, Zigbee mi yoksa köprülü mü çalışacağını ayrı ayrı yazmalarını isteyin. Ayrıca evdeki otomasyonların hangi cihazda çalışacağını sorun: denetleyici hoparlörde mi, hub'da mı, bulutta mı? Bu cevap, internet kesildiğinde neyin çalışacağını belirler. Güncelleme ile gelecek özelliklere dayanan vaatleri teklife yazdırmayın; bugün çalışanı esas alın.
- Kutuda Matter logosu görüp cihaz tipinin seçtiğiniz ekosistemde desteklenip desteklenmediğine bakmamak.
- Thread kullanan Matter cihaz alıp evde sınır yönlendirici olup olmadığını kontrol etmemek.
- Çalışan Zigbee ağını yalnızca Matter'a geçmek için sökmek.
- Köprü üzerinden gelen cihazların otomasyonlarının hub kapalıyken çalışmayacağını hesaba katmamak.
- Aynı cihazı hem Zigbee hub'ına hem doğrudan Matter'a eklemeye çalışıp iki kopya oluşturmak.