Kısa cevap: Mevcut bir eve akıllı aydınlatma uygulaması kolay kabul edilir. Anahtar değişimi veya sıva altı röleyle duvar kırmadan uygulanabilir.
Oturulan evde akıllı aydınlatma nasıl uygulanır?
Oturulan evde akıllı aydınlatmanın büyük bölümü duvar kırmadan yapılır, çünkü kontrol noktası zaten var olan anahtar kasasıdır. Keşifte elektrikçi her kasayı açar, nötr hattının varlığını, kasa derinliğini ve kablo uzunluğunu kontrol eder. Kasaya modül sığmıyorsa derin kasa ile değişim, kasa çevresinde küçük bir sıva onarımı gerektirir. Tüm bu işlemler ilgili sigorta kapatılarak ve yetkin bir elektrikçi tarafından yapılmalıdır.
İkinci kontrol noktası armatürlerdir. Mevcut LED ampul ve spotların dim uyumlu olup olmadığı, etiketlerinden veya veri sayfalarından okunur. Dim uyumlu olmayan bir armatüre dimmer bağlamak titreme, vızıltı ve sürücü arızasına yol açar. Bu durumda ya o grup röleyle yalnızca aç-kapa kontrol edilir ya da ampuller dim uyumlu olanlarla değiştirilir.
Mevcut evlerde aynı kasada birden fazla anahtar hattı bulunması, vavien ve komütatör bağlantıları sık görülür. Bu bağlantıların doğru modüle aktarılması için hatların önce ölçülmesi ve şemaya dökülmesi gerekir. Yanlış aktarılan bir vavien hattı, iki noktadan birinin çalışmamasıyla sonuçlanır. Bazı akıllı modüller ikinci noktadaki klasik anahtarı bir giriş olarak kabul eder; bazıları ise ikinci noktada kablosuz bir buton ister. Hangisinin kullanılacağı, iki kasa arasındaki kablo sayısına göre belirlenir. Eski binalarda lamba hattının toprak iletkeni olmayabilir; metal gövdeli armatürlerde bu eksiklik modül montajından önce giderilmelidir.
Uygulama bir odadan başlatılıp sonuç görüldükten sonra diğer odalara geçmek, hem bütçeyi bölmeyi hem de hanenin yeni kullanıma alışmasını kolaylaştırır. İlk odada seçilen modül tipi, protokol ve anahtar serisi diğer odalara şablon olur; böylece evin farklı odalarında farklı davranan anahtarlar oluşmaz. İlk odada yaşanan sorunlar (ısınan kasa, titreyen spot, zayıf sinyal) not edilir ve sonraki odaların malzeme listesi bu notlara göre düzeltilir; böylece aynı hata evin geri kalanında tekrarlanmaz.
Mevcut evde akıllı aydınlatma için keşifte sorulacaklar
Keşfe gelen kurulumcunun anahtar kasalarını açıp bakması, nötr ölçümü yapması ve mevcut armatürlerin dim uyumunu kontrol etmesi beklenir. Kasayı açmadan, oda sayısına bakarak modül adedi söyleyen bir yaklaşım montaj günü sürprizlere yol açar. Keşifte ayrıca hangi grupların dim edileceği, hangi alanlarda sensör istendiği ve mevcut anahtar serisinin korunup korunmayacağı konuşulmalıdır.
Teklifte her odanın aydınlatma grupları, her grubun kontrol tipi ve kullanılacak modül modeli açıkça yazılmalıdır. Nötrsüz bağlantı yapılacaksa ghosting riskine karşı önerilen önlem, dim edilecek gruplarda sürücü uyumunun nasıl doğrulandığı ve sorunlu çıkan armatürlerde ne yapılacağı teklifte yer almalıdır. Şebeke bağlantılarını yapacak kişinin yetkin elektrikçi olduğu ve iş güvenliği sorumluluğu da yazılı olmalıdır.
Yetkin bir kurulumcu, dimmer montajından sonra her grubu en kısık seviyede dener ve titreme olursa alt sınırı ayarlar. Teslimde grup listesini, modül eşleştirme bilgisini ve yönetici erişimini ev sahibine bırakır. Kullanıcıya duvar anahtarlarının kesintide nasıl çalıştığını ve akıllı ampullerin anahtardan kapatılmaması gerektiğini anlatması da işini bildiğinin bir göstergesidir. Keşifte armatür etiketlerini okumak için lamba söken, gerekirse bir armatürü test etmek üzere örnek dimmer getiren kurulumcu, montaj günü çıkabilecek uyumsuzlukları önceden görmüş olur. Dim edilen bir grupta sorun çıkarsa armatür değişiminin mi yoksa rölelere dönüşün mü önerileceği ve bu değişikliğin maliyetini kimin karşılayacağı da teslimden önce açıkça konuşulup yazıya geçirilmelidir.
Mevcut evde akıllı aydınlatma: keşifte kontrol edilecekler
- Uygulama zorluğu kolay: Anahtar değişimi veya sıva altı röleyle duvar kırmadan uygulanabilir.
- KNX, DALI kablo/tesisat gerektirir; tadilat planlanmıyorsa Zigbee veya Matter veya Thread veya Wi-Fi akıllı cihazlar değerlendirilmelidir.
- Akıllı anahtar veya sıva altı röle: mevcut yapıda konum, enerji beslemesi ve (gerekiyorsa) kablo güzergâhı.
- Dimmer modülleri: mevcut yapıda konum, enerji beslemesi ve (gerekiyorsa) kablo güzergâhı.
- Akıllı ampul/LED sürücü: mevcut yapıda konum, enerji beslemesi ve (gerekiyorsa) kablo güzergâhı.
- Kırım gerektirebilecek noktalar için sıva üstü kanal veya pilli cihaz gibi alternatifler.
Uygulama sırası
- Aydınlatma gruplarının listelenmesi
- Kasa ve nötr kontrolü
- LED armatürlerin dim uyumluluğunun kontrolü
- Modül/anahtar montajı
- Sahne ve sensör senaryolarının kurulması
Mevcut yapıya uygun teknolojiler
| Teknoloji | Ne zaman uygun? | Sınırlama |
|---|---|---|
| Zigbee | Mevcut daire ve evlerin sonradan akıllandırılması | Hub'a bağımlıdır; hub arızası veya değişimi tüm cihazların yeniden eşleştirilmesini gerektirebilir. |
| Matter | Kablosuz yeni cihaz alımı yapan ev kullanıcıları | Her cihaz tipi ve özellik Matter'da henüz aynı olgunlukta desteklenmeyebilir; ürün bazında desteklenen cihaz tipi kontrol edilmelidir. |
| Thread | Matter uyumlu sensör, kilit ve perde motorları | Sınır yönlendiricisi olmadan çalışmaz |
| Wi-Fi akıllı cihazlar | Az sayıda cihazla başlanan kiracı daireleri | İnternet kesintisinde bulut bağımlı cihazların uzaktan kontrolü ve bazı otomasyonları çalışmaz. |
Güvenlik uyarısı: Anahtar ve röle montajı şebeke gerilimiyle çalışmayı gerektirir; sigorta kapatılmadan işlem yapılmamalı ve yetkin elektrikçiye yaptırılmalıdır.
Tüm sistemlerin mevcut eve uygulanabilirlik karşılaştırması için mevcut eve sonradan akıllı ev rehberine, genel hatalar ve maliyet kalemleri için Akıllı aydınlatma rehberine bakın.