Kısa cevap: Yaklaşık 250 m²lik iki katlı bir villada kontrol senaryosu; her odada neyin, hangi tetikleyiciyle ve hangi öncelikle kontrol edileceğinin listesidir. Aşağıdaki tablo; salon, mutfak, yatak odaları, ıslak hacimler, giriş, garaj ve bahçe için temel ve kapsamlı iki seviyeyi gösterir. Tablo örnek bir mimaridir ve bir satış paketine karşılık gelmez; kendi plan ve yaşam alışkanlıklarınıza göre uyarlayın.
Varsayılan villa planı
Örnek plan: zemin katta giriş holü, salon, açık mutfak, misafir WC ve çalışma odası; üst katta ebeveyn yatak odası (banyolu), iki çocuk odası ve ortak banyo; ayrıca garaj, teknik oda ve bahçe. Toplam brüt alan yaklaşık 250 m², iki kat.
Senaryolar üç tetikleyiciyle çalışır: kullanıcı (buton, panel, telefon), sensör (hareket, kapı, sıcaklık, su) ve zaman (gün doğumu/batımı, saat). İyi kurulmuş bir senaryoda kullanıcı çoğu zaman hiçbir şeye dokunmaz.
Oda oda kontrol tablosu
| Alan | Temel seviye | Kapsamlı seviye | Tetikleyici |
|---|---|---|---|
| Giriş holü | Hareketle yanan aydınlatma, “evden çıkış” butonu | Kapı açılınca kademeli aydınlatma, kilit durumu göstergesi, diafon paneli | Hareket, kapı kontağı, buton |
| Salon | 2-3 aydınlatma grubu, motorlu perde | Dimlenebilir gruplar, film/misafir/okuma sahneleri, perde + tül ayrı motor, oda sıcaklığı kontrolü | Sahne butonu, panel, zaman |
| Mutfak | Tezgâh altı ve genel aydınlatma | Su kaçağı sensörü + ana vana kapatma, gaz dedektörü bildirimi, davlumbaz-pencere senaryosu | Sensör, buton |
| Çalışma odası | Aydınlatma, perde | Doluluk sensörüyle iklim ve aydınlatma kapanışı | Doluluk sensörü |
| Misafir WC / banyolar | Hareketle aydınlatma, aspiratör gecikmeli kapanma | Nem sensörüyle aspiratör, gece modunda düşük seviyeli ışık, havlupan zamanlaması | Hareket, nem, zaman |
| Ebeveyn yatak odası | Aydınlatma, perde, yatak başı “tüm ışıkları kapat” | Sabah sahnesi (perde açılışı + ışık), gece sahnesi (tüm ev kapanış + alarm gece modu) | Buton, zaman |
| Çocuk odaları | Aydınlatma, perde | Gece lambası senaryosu, oda bazlı sıcaklık, pencere açıkken iklim durdurma | Buton, pencere kontağı |
| Merdiven / koridor | Hareketle aydınlatma | Gece saatlerinde düşük seviyede yön aydınlatması | Hareket, zaman |
| Garaj | Garaj kapısı uzaktan kontrol | Kapı açık kaldı bildirimi, garaj açılınca giriş ışıkları, araç geldiğinde senaryo | Kapı sensörü, kumanda |
| Teknik oda | Elektrik kesintisi bildirimi | Sıcaklık izleme, su baskını sensörü, UPS durumu | Sensör |
| Bahçe | Gün batımında çevre aydınlatması | Zonlu aydınlatma, sulama zonları, çevre kamerası tetiklemeli aydınlatma | Zaman, hareket |
Ev genelindeki sahneler
- Evden çıkış: tüm aydınlatma kapanır, perdeler ayarlanan konuma gelir, iklimlendirme ekonomi moduna geçer, alarm kurulur, açık pencere varsa uyarı verilir.
- Eve geliş: alarm devre dışı kaldığında giriş ve salon aydınlatması açılır, iklim konfor moduna döner.
- Gece: alt kat kapanır, koridorda düşük seviye yön ışığı kalır, alarm gece modunda çevre sensörlerini izler.
- Tatil: rastgele aydınlatma simülasyonu, su kaçağı ve elektrik kesintisi bildirimleri, kamera bildirimleri aktif.
- Yangın/duman: duman algılandığında tüm aydınlatma açılır, perdeler açılır, iklimlendirme durur (yangın algılama sistemi kendi standardına göre ayrı çalışmalıdır).
Bu senaryo hangi altyapıyı gerektirir?
Kapsamlı seviye için her perde motoruna ayrı hat, dimlenecek gruplar için uygun sürücüler, tavan noktalarında sensör kutuları ve teknik odada merkezi bir kontrol birimi gerekir. Kablolu bir omurga (ör. KNX) bu yoğunlukta düzenli ve öngörülebilir çalışır; kablosuz sistemde ise cihaz sayısı arttıkça radyo ağı tasarımı ve yönlendirici cihaz yerleşimi önem kazanır.
Temel seviye, kablosuz modüllerle de kurulabilir; ancak nötrlü anahtar kutuları ve iyi bir Wi-Fi/Zigbee/Thread kapsaması önkoşuldur.
Senaryoyu kendi evinize uyarlarken
- Tabloyu kendi planınızdaki odalarla yeniden yazın; kullanmadığınız satırları silin.
- Her satır için “temel mi kapsamlı mı” kararını ayrı verin; tüm evi aynı seviyede tutmak zorunda değilsiniz.
- Elle müdahale yolunu her senaryo için belirleyin: sistem çalışmasa da ışık ve perde fiziksel butonla kullanılabilmelidir.
- Sahneleri en fazla birkaç tuşa sığdırın; aile bireylerinin tamamının kullanabileceği sadelikte tutun.
- Tabloyu teklif isterken firmalara aynen verin; böylece teklifler aynı kapsam üzerinden karşılaştırılabilir.
Senaryoların öncelik sırası ve çakışma kuralları
Oda sayısı arttıkça senaryolar birbirine çarpar: gece modu açıkken biri koridordan geçer, tatil modunda bahçıvan gelir, yangın uyarısı sırasında perdeler kapanma zamanına girer. Bu nedenle her villada senaryoların bir öncelik sırası yazılmalı ve entegratör bu sıraya göre programlamalıdır.
- Her öncelik kuralının bir “geri dönüş” süresi tanımlanmalıdır; örneğin elle açılan ışık, otomatik kapanma süresini sıfırlamalıdır.
- Çocuk odası ve yatak odalarında gece modu, hareket sensörünün tam seviyede ışık açmasını engellemelidir.
| Öncelik | Durum | Davranış kuralı |
|---|---|---|
| 1 | Güvenlik/yangın uyarısı | Diğer tüm senaryoları geçersiz kılar; aydınlatma açılır, perdeler kaçış yönünde açılır |
| 2 | Elle müdahale (buton) | Otomatik senaryodan önce gelir; belirli süre sonra otomasyon kaldığı yerden devam eder |
| 3 | Kullanıcı sahnesi (misafir, film) | Zamanlı senaryoları o oda için askıya alır |
| 4 | Sensör tetiklemeli davranış | Hareket, doluluk, pencere kontağı |
| 5 | Zaman programı | En düşük öncelik; diğerleri yoksa çalışır |
Örnek bir hafta içi gün ve uç durumlar
Senaryo tablosunu kâğıt üzerinde test etmenin pratik yolu, evde sıradan bir günü saat saat yazıp her adımda sistemin ne yapacağını sormaktır. Aşağıdaki akış örnek plan için hazırlanmıştır; her satırda bir senaryonun diğeriyle karşılaştığı noktaya dikkat edin.
- Elektrik kesintisi sonrası sistemin hangi sahneyle açılacağı tanımlanmalıdır; gece yarısı gelen enerjiyle bütün ışıkların yanması istenmez.
- Evcil hayvan varsa hareket sensörlerinin alarm ve aydınlatma davranışı ayrıca ele alınmalıdır.
- Sabah: ebeveyn odasında sabah sahnesi perdeyi açar. Çocuk odaları bu sahneye bağlı olmamalı; aynı saatte bütün evin perdesini açmak uyuyanları uyandırır.
- Evden çıkış: son çıkan kişi butona basar. Evde hâlâ biri varsa, örneğin çalışma odasında doluluk sensörü aktifse, sistem alarmı kurmadan önce uyarı vermelidir.
- Öğleden sonra: temizlik görevlisi veya bahçıvan geldiğinde alarmı devre dışı bırakan kişiye özel kod, eve geliş sahnesini tetiklememeli; yalnızca giriş ışığını açmak yeterlidir.
- Akşam: misafir sahnesi salonda zamanlı perde kapanışını askıya alır, sahne kapatıldığında normal programa dönülür.
- Gece: gece sahnesinden sonra mutfağa inen kişi için merdivende düşük seviyeli ışık yanar; alarm gece modunda iç hareket sensörlerini değil çevre sensörlerini izler.
Kontrol listesi
- Her oda için temel/kapsamlı seviye seçildi mi?
- Her senaryonun tetikleyicisi belli mi?
- Fiziksel butonla elle kullanım her odada mümkün mü?
- Ev geneli sahneler (çıkış, geliş, gece, tatil) tanımlandı mı?
- Su kaçağı, duman ve elektrik kesintisi bildirimleri kime gidecek?