Kısa cevap: Elektrik ve zayıf akım tesisatı sırasında knx otomasyon için yapılması gerekenler: kNX: Standart ISO/IEC 14543-3, EN 50090; Merkezi hub gerekmez; uzaktan erişim ve görselleştirme için IP arayüzü/sunucu eklenir. Eksik kablo, ince işler sonrası ancak görünür kanal veya duvar açılarak tamamlanabilir.
Elektrik ve zayıf akım tesisatı: knx otomasyon için yapılacaklar
- KNX: Standart ISO/IEC 14543-3, EN 50090; Merkezi hub gerekmez; uzaktan erişim ve görselleştirme için IP arayüzü/sunucu eklenir.
- DALI: Standart IEC 62386; DALI hat güç kaynağı ve kontrolör / ağ geçidi.
- Kabloların etiketlenmesi ve pano/rack şemasının çıkarılması.
- Pano ve aktüatör bağlantıları yüksek gerilim içerir; yalnızca yetkin elektrik personeli tarafından yapılmalıdır.
KNX bina otomasyonu için elektrik ve zayıf akım tesisatı notları
- Her aydınlatma grubu ve her motor panoya ayrı hatla getirilir, hatlar kanal listesindeki adlarla etiketlenir.
- Bus kablosu ağaç topolojide çekilir, halka yapılmaz; şebeke ile aynı kutuda yalıtım ayrımı korunur.
- Pano montajı ve aktüatör bağlantıları yetkin elektrikçi tarafından yapılır, bus hattının yalıtım ölçümü raporlanır.
Kablolama ve pano tarafı
Tavanlarda varlık sensörü, pencere üstlerinde perde ve panjur motor hattı, yerden ısıtma kollektörlerinde ısıtma aktüatörü kablosu ve ana su hattında motorlu vana besleme hattı bu aşamada planlanır. Gelecekte eklenmesi muhtemel noktalara bus kablosu ucu bırakılır, kasası kapakla kapatılır. Bahçe aydınlatması, sulama vanaları, garaj kapısı ve havuz teknik odası için de panodan çıkan yedek borular ve bus uçları bırakılırsa bu sistemler sonraki yıllarda kırım yapılmadan eklenebilir. Pano ile teknik oda arasında ağ kablosu da çekilerek IP router ve görselleştirme sunucusunun modeme bağlanması kolaylaştırılır.
ETS programlaması ince işlerden sonra yapılsa da cihaz adresleri ve grup adresi yapısı devreye almadan önce hazırlanır. Yetkin elektrikçi pano bağlantılarını tamamladığında entegratör hat hat cihazları yükler ve her kanalı test eder. Teslimde ETS proje dosyası, proje şifresi, as-built pano şeması ve gerekiyorsa KNX Secure anahtarları mal sahibine verilir. Teslimden sonraki ilk birkaç ay içinde kullanıcıdan gelen ayar talepleri (sensör bekleme süreleri, buton atamaları, senaryo sıraları) toplanıp tek bir revizyonla işlenirse proje dosyası düzenli kalır ve her küçük değişiklik için ayrı servis ziyareti gerekmez.
KNX TP kurulumu hatlardan oluşur. Her hat kendi güç kaynağıyla beslenir ve hat kuplörü ya da IP router üzerinden ana hatta, ana hatlar da IP omurgasına bağlanır. Konutlarda yaygın düzen, her kat veya her pano bölümü için ayrı bir hat açmaktır; bir hatta oluşan kısa devre ya da güç kaynağı arızası diğer katları etkilemez ve arıza aramak kolaylaşır.
Hat planlanırken cihaz sayısı ile kablo uzunluğu birlikte hesaplanır. Her cihazın bus üzerinden çektiği akım veri sayfasında yazar; hat üzerindeki toplam tüketim, güç kaynağının kapasitesinin altında kalmalı ve ileride eklenecek cihazlar için pay bırakılmalıdır. Aşağıdaki değerler KNX TP için standartta tanımlanan sınırlardır.
Uzaktan erişim ve entegrasyon
IP router, hatlar arasında yönlendirme yapar ve IP omurgası kurmak için kullanılır; IP arayüzü ise ETS ve görselleştirme yazılımlarının bus'a bağlanması içindir. KNX IP bağlantısı modemde port yönlendirmesiyle internete açılmamalıdır. Uzaktan erişim VPN veya güvenli bulut bağlantısı sunan bir görselleştirme sunucusu üzerinden kurulur.
Kamera, diafon, klima ve havuz gibi KNX dışı sistemler ağ geçitleri (Modbus, BACnet, üretici arayüzleri) veya Home Assistant gibi bir yerel sunucu üzerinden bağlanır. Bu durumda hangi mantığın KNX cihazlarında, hangisinin sunucuda çalıştığı belgelenmelidir; temel aydınlatma ve perde işlevleri sunucu kapalıyken de bus üzerinden çalışmaya devam etmelidir.
Görselleştirme sunucusu seçilirken kullanıcı sayısı, eşzamanlı oturum lisansı, kamera görüntüsü gösterme desteği ve yazılım güncellemelerinin kaç yıl verileceği sorulur. Sunucunun kendi yapılandırma yedeği ETS projesinden ayrı bir dosyadır ve teslim belgelerine o da eklenir. Sunucu arızalandığında yenisine bu yedek yüklenir; yedek yoksa tüm ekranlar ve kullanıcı hesapları baştan hazırlanır.
Elektrik ve zayıf akım kontrol listesi
Test raporları kablo numarasıyla eşleşmelidir; hangi hattın hangi değeri verdiği rapor üzerinde okunabilir olmalıdır. Başarısız çıkan bir hat sıvadan önce değiştirilir ve yeniden ölçülür.
Elektrik işleri, pano bağlantıları ve sigorta seçimleri yetkili bir elektrik ustası veya mühendisi tarafından yapılır. Kontrol listesi bu işi denetlemek içindir; listeyi tamamlayan kişinin pano içinde işlem yapması anlamına gelmez.
- Ağ kabloları sıva öncesinde test cihazıyla ölçüldü ve raporlandı mı
- Zayıf akım ve güçlü akım ayrı borulardan geçiyor mu
- Anahtar kutularında nötr hattı var mı
- Derin kasa kullanılması gereken noktalarda derin kasa takıldı mı
- Otomasyon panosunda yedek ray alanı bırakıldı mı
- Kabloların iki ucunda etiket ve pano şemasında karşılığı var mı
- Medya kutusunda priz ve topraklama hazır mı
Bu aşamanın genel kararları
- Kablo tipleri ve etiketleme standardı
- Derin kasa kullanımı
- Otomasyon panosu hacmi
Teslim edilecek dokümanlar: Kablo test raporları, Etiketli pano şemaları.
KNX bina otomasyonu: diğer aşamalar
- Proje (tasarım) aşaması
- Kaba inşaat aşaması
- Elektrik ve zayıf akım tesisatı
- İnce işler ve montaj
- Teslim ve bakım
Sistemin çalışma prensibi ve maliyet kalemleri için KNX bina otomasyonu rehberine, ölçeğe göre mimari için müteahhit projeleri sayfasına bakın.