Kısa cevap: Proje (tasarım) aşaması sırasında knx otomasyon için yapılması gerekenler: kNX bina otomasyonu kapsamını (hangi alanlar, kaç nokta) nokta listesine yazın; aktüatör kanal sayısı maliyetin ana çarpanıdır. Bu aşamada atlanan kararlar sonraki aşamalarda tadilat ve kırım olarak geri döner.
Proje (tasarım) aşaması: knx otomasyon için yapılacaklar
- KNX bina otomasyonu kapsamını (hangi alanlar, kaç nokta) nokta listesine yazın; aktüatör kanal sayısı maliyetin ana çarpanıdır.
- KNX güç kaynağı ve bobin: konum ve besleme ihtiyacını mimari ve elektrik projesine işleyin.
- Röle, dimmer ve perde aktüatörleri: konum ve besleme ihtiyacını mimari ve elektrik projesine işleyin.
- Buton ve oda kontrol üniteleri: konum ve besleme ihtiyacını mimari ve elektrik projesine işleyin.
- KNX, DALI kablolama gerektirir; güzergâh ve dağıtım noktası (pano/rack) bu aşamada belirlenmelidir.
KNX bina otomasyonu için proje (tasarım) aşaması notları
- Senaryo listesinden aktüatör kanal listesi çıkarılır ve her daire tipi için pano ölçüsü, güç kaynağı kapasitesi ve yedek kanal oranı belirlenir.
- Hat ve alan yapısı tasarlanır: daireler, ortak alanlar ve bina hizmetleri ayrı hatlarda, bloklar IP omurgasında.
- Grup adresi adlandırma kuralı ve ETS proje dosyasının devri şartnameye yazılır.
- Fan-coil, ısıtma ve havalandırma sistemlerinin KNX arayüzü mekanik proje ile birlikte seçilir.
Planlama ve bütçe kararları
KNX maliyetinin üç ana bileşeni vardır: aktüatör ve sensör donanımı, kablo ve pano işçiliği, ETS mühendisliği. Donanım maliyeti kanal sayısıyla artar, ancak doğrusal artmaz; çok kanallı aktüatörlerde kanal başına düşen maliyet azalır, bu yüzden kanal listesi aktüatör modüllerinin kanal sayılarına göre gruplanarak optimize edilebilir.
Kullanıcı arayüzü KNX bütçesinde en çok farklılaşan kalemdir. Basit butonlar, ekranlı oda kontrol üniteleri, cam veya metal tasarım serileri ve dokunmatik paneller arasında belirgin farklar vardır. Aynı kanal listesi için hazırlanan iki teklif arasındaki farkın büyük kısmı çoğu zaman buton serisinden gelir; bu yüzden teklifler aynı buton tipi üzerinden karşılaştırılmalıdır.
Topoloji ve hat planlaması
KNX TP kurulumu hatlardan oluşur. Her hat kendi güç kaynağıyla beslenir ve hat kuplörü ya da IP router üzerinden ana hatta, ana hatlar da IP omurgasına bağlanır. Konutlarda yaygın düzen, her kat veya her pano bölümü için ayrı bir hat açmaktır; bir hatta oluşan kısa devre ya da güç kaynağı arızası diğer katları etkilemez ve arıza aramak kolaylaşır.
Hat planlanırken cihaz sayısı ile kablo uzunluğu birlikte hesaplanır. Her cihazın bus üzerinden çektiği akım veri sayfasında yazar; hat üzerindeki toplam tüketim, güç kaynağının kapasitesinin altında kalmalı ve ileride eklenecek cihazlar için pay bırakılmalıdır. Aşağıdaki değerler KNX TP için standartta tanımlanan sınırlardır.
Konut ölçeğinde bu sınırlara nadiren yaklaşılır; asıl belirleyici olan, arıza durumunda hangi bölümlerin birlikte etkileneceğidir. Bahçe ve dış cephe gibi yıldırım ve nem etkisine açık bölümler ayrı hatta tutulur, pano ile en uzak buton arasındaki kablo güzergâhı da planda gösterilir. Güç kaynağı, hattın yük merkezine yakın bir panoya konduğunda uzak cihazlarda gerilim düşümü sorunu azalır.
| Parametre | KNX TP sınırı |
|---|---|
| Bir hat segmentindeki cihaz sayısı | En fazla 64 |
| Bir segmentteki toplam kablo uzunluğu | En fazla 1000 m |
| Güç kaynağı ile cihaz arası mesafe | En fazla 350 m |
| İki cihaz arası mesafe | En fazla 700 m |
| Bus gerilimi | 30 V DC (SELV) |
Proje aşaması kontrol listesi
Liste bir kez doldurulup kenara konmaz; mimari revizyon geldiğinde yeniden açılır. Bir pencerenin yeri değiştiğinde perde enerji noktası, bir duvar kaldırıldığında anahtar kutusu da taşınır.
Bu listeyi elektrik proje müellifi, mimar ve varsa sistem entegratörü birlikte gözden geçirir. Listede hayır cevabı alan her madde, kaba inşaat başlamadan kapatılmalıdır.
- Daire içi otomasyon seviyesi yazılı olarak seçildi mi
- Şaft kesitleri zayıf akım ve güçlü akımı ayrı taşıyacak büyüklükte mi
- Teknik odanın havalandırması ve ayrı enerji beslemesi elektrik projesinde var mı
- Her dairede medya kutusunun yeri ve ölçüsü belli mi
- Kamera noktaları cephe ve peyzaj çizimlerine işlendi mi
- Perde motoru düşünülen pencerelerin üstünde enerji ve boru noktası var mı
- Nokta listesi ve ön BOQ şartnameyle aynı kalemleri içeriyor mu
Bu aşamanın genel kararları
- Daire içi otomasyon seviyesi (altyapı hazır / temel paket / tam paket)
- Merkezi diafon, kamera ve geçiş kontrol mimarisi
- Teknik oda ve şaft yerleri
- Elektrik projesine otomasyon panosu ve kutu yerleşimleri
Teslim edilecek dokümanlar: Sistem mimarisi şeması, Teknik şartname, Nokta listesi ve ön BOQ.
KNX bina otomasyonu: diğer aşamalar
- Proje (tasarım) aşaması
- Kaba inşaat aşaması
- Elektrik ve zayıf akım tesisatı
- İnce işler ve montaj
- Teslim ve bakım
Sistemin çalışma prensibi ve maliyet kalemleri için KNX bina otomasyonu rehberine, ölçeğe göre mimari için müteahhit projeleri sayfasına bakın.