Kısa cevap: Akıllı ev sistemi teslim alınırken “çalışıyor” demek yetmez; her fonksiyonun teklif ve şartnamedeki listeye göre test edilmesi, elektrik kesintisi ve internet kesintisi senaryolarının denenmesi, tüm şifre ve yönetici hesaplarının mal sahibine devredilmesi ve proje dosyasının teslim alınması gerekir. Aşağıdaki liste olduğu gibi bir teslim tutanağına dönüştürülebilir; her madde için sonuç ve eksik sütunu eklemek yeterlidir.
Teslimden önce hazırlık
- Teklifteki ve şartnamedeki fonksiyon listesini çıktı olarak yanınızda bulundurun.
- Teslim için en az birkaç saat ayırın; aile içinde sistemi en çok kullanacak kişiler de bulunsun.
- Teslim sırasında hangi testin yapıldığını, sonucunu ve eksikleri yazan bir tutanak hazırlanmasını isteyin.
- Eksikler için bir tamamlama tarihi kararlaştırın.
Fonksiyon testleri
| Sistem | Test | Kabul kriteri |
|---|---|---|
| Aydınlatma | Her grup butondan, panelden ve uygulamadan açılıp kapanır; dim seviyeleri | Titreme, gecikme veya yanlış grup yok |
| Perde/panjur | Tam açma-kapama, ara konum, limitler | Motor limitleri doğru; sahnelerde doğru konum |
| İklim | Oda sıcaklığı okuma, hedef değiştirme, pencere açıkken durma | Doğru oda ile doğru cihaz eşleşmesi |
| Sahneler | Çıkış, geliş, gece, tatil | Tanımlanan tüm adımlar gerçekleşir |
| Alarm | Her sensörün tetiklenmesi, siren, bildirim | Bildirim tanımlı kişilere ulaşır |
| Kamera | Canlı görüntü, kayıt, oynatma, uzaktan erişim, gece görüntüsü | Kayıt süresi hesaplanan değere yakın |
| Diafon | Çağrı, görüşme, kapı açma, telefona yönlendirme | Tüm iç ünitelerde çalışır |
| Su/gaz/duman | Test butonu veya kontrollü tetikleme | Bildirim ve vana kapama çalışır |
Kesinti ve dayanıklılık testleri
- İnterneti kesin: yerel kontrol (butonlar, panel, senaryolar) çalışmaya devam ediyor mu?
- Otomasyon merkezini (hub/sunucu) kapatın: ışık ve perdeler en azından butonla kullanılabiliyor mu?
- Kısa bir elektrik kesintisi yapın: UPS devreye giriyor mu, kesinti bildirimi geliyor mu, enerji geldikten sonra tüm cihazlar kendiliğinden toparlanıyor mu?
- Kayıt cihazını yeniden başlatın: kayıt otomatik devam ediyor mu?
- Mobil uygulamaya farklı bir ağdan (mobil veri) bağlanıp uzaktan erişimi test edin.
Hesap, şifre ve güvenlik devri
- Tüm yönetici hesapları mal sahibi adına olmalı; kurulumcunun hesabı varsa yetkisi sınırlandırılmalı veya kaldırılmalıdır.
- Router, switch, NVR, kameralar, otomasyon merkezi ve diafon için varsayılan şifrelerin değiştirildiğini doğrulayın.
- Kablolu otomasyonda (ör. KNX) ETS proje dosyası ve varsa proje parolaları teslim edilmelidir.
- Uzaktan bakım erişimi varsa nasıl açılıp kapatıldığı ve kayıt altına alındığı yazılı olmalıdır.
- Cihaz yazılımlarının (firmware) güncel olduğu teyit edilmelidir.
Dokümantasyon ve eğitim
- Proje dosyası: kat planında cihaz yerleri, pano şeması, patch panel tablosu, IP adres listesi, senaryo listesi.
- Garanti belgeleri ve cihaz listesi (model, seri numarası, montaj yeri).
- Kullanıcı kılavuzu: günlük kullanım, sahneler, sık sorulan durumlar.
- Aile bireylerine kısa eğitim; misafir ve personel için sınırlı kullanıcı hesabı.
- Bakım ve destek iletişim bilgileri, müdahale süreleri.
Teslim tutanağı formatı
Teslim kontrollerinin bir tutanağa dökülmesi, eksiklerin takibini ve garanti döneminde çıkacak anlaşmazlıkları kolaylaştırır. Aşağıdaki format her test için bir satır içerir; eksik çıkan maddeler için sorumlu ve hedef tarih yazılır.
- Tutanak her iki tarafça imzalanmalı ve proje dosyasına eklenmelidir.
- Eksikler tamamlandığında ikinci bir kısa tutanakla kapatılmalıdır.
| No | Sistem / oda | Test | Sonuç (uygun/eksik) | Eksik açıklaması | Hedef tarih |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Salon aydınlatma | Gruplar, dim, sahne | |||
| 2 | Tüm perdeler | Limit ve sahne konumları | |||
| 3 | Alarm | Sensör ve bildirim | |||
| 4 | Kamera | Kayıt, oynatma, uzaktan erişim | |||
| 5 | Kesinti testleri | İnternet, merkez, elektrik | |||
| 6 | Dokümantasyon | Proje dosyası ve şifre devri |
Teslimden sonraki ilk haftalar
Teslim günü yapılan testler sistemin çalıştığını gösterir; gerçek kullanım ise ilk haftalarda ortaya çıkan küçük uyumsuzlukları görünür kılar. Hareket sensörünün ışığı çok erken kapatması, perdenin sabah sahnesinde fazla erken açılması veya bildirimlerin gereğinden sık gelmesi bu dönemin tipik konularıdır.
Bu nedenle sözleşmede, teslimden sonraki kısa bir dönem için ücretsiz ince ayar ziyareti veya uzaktan ayar hakkı tanımlanması önerilir. Bu süre boyunca karşılaşılan durumları tarih ve oda bilgisiyle not almak, ayar ziyaretini verimli hale getirir. İnce ayar tamamlandığında senaryo listesi proje dosyasında güncellenmelidir.
Örnek: evden çıkış sahnesinin adım adım testi
Sahneleri yalnızca butona basıp sonucu izleyerek test etmek eksik kalır, çünkü bir sahne birçok sistemi aynı anda kullanır. Evden çıkış sahnesi şartnamede tüm ışıkların kapanması, perdelerin belirlenen konuma gelmesi, iklimlendirmenin ekonomi moduna geçmesi ve alarmın kurulması olarak tanımlanmışsa test şöyle yapılabilir.
Her adımın sonucu teslim tutanağına ayrı satır olarak yazılır. Bir sahnede tek bir adım çalışmıyorsa sahnenin tamamı eksik sayılır ve ikinci tutanakta yeniden test edilir.
- Testten önce birkaç odada ışıkları açın, bir perdeyi ara konuma getirin ve bir pencereyi açık bırakın.
- Sahneyi giriş holündeki butondan çalıştırın ve her odayı tek tek dolaşarak ışıkların kapandığını, perdelerin doğru konuma geldiğini görün.
- Açık bırakılan pencere nedeniyle alarmın nasıl davrandığını kontrol edin: kurulmayı reddedip uyarı mı veriyor, yoksa o bölgeyi atlayıp bildirim mi gönderiyor? Beklenen davranış şartnamede yazılı olmalıdır.
- Aynı sahneyi mobil uygulamadan ve evin dışından tekrar çalıştırın; sonucun aynı olduğunu doğrulayın.
- Eve geliş sahnesiyle tersini test edin ve alarmın doğru kullanıcıyla devreden çıktığını kayıtlardan kontrol edin.
Teslimde sık atlanan kontroller
- Kamera ve NVR saatinin doğru olduğu ve otomatik saat eşitlemesinin açık olduğu; yanlış saat damgası olay sonrası incelemeyi zorlaştırır.
- Bildirimlerin doğru kişilere gittiği; kurulum sırasında eklenen test telefonlarının listeden çıkarıldığı.
- Misafir Wi-Fi ağının akıllı ev cihazlarına ve kameralara erişemediği.
- Otomasyon sunucusunun yedeğinin alındığı ve bu yedeğin geri yüklenebildiğinin en az bir kez denendiği.
- Pilli sensörlerin pil seviyelerinin kayda geçirildiği; teslimden kısa süre sonra pil uyarısı gelmesi bu kayıtla ayırt edilir.
- Pano ve kasa içinde yapılması gereken kontrollerin kullanıcı tarafından değil, yetkin elektrikçi tarafından yapıldığı.
Kontrol listesi
- Fonksiyon listesindeki her madde test edildi mi?
- İnternet ve merkez kesintisinde temel işlevler çalışıyor mu?
- Elektrik kesintisi sonrası sistem kendiliğinden toparlanıyor mu?
- Tüm yönetici hesapları ve şifreler devredildi mi?
- Proje dosyası ve ETS dosyası (varsa) teslim alındı mı?
- Teslim tutanağı imzalandı ve eksikler tarihlendirildi mi?