Kısa cevap: Yeni inşaatta geçiş kontrol sistemi altyapısı sıva öncesi planlanmalıdır. Giriş kapılarına kontrol kablosu ve kilit hattı planlanmalıdır.
Yeni yapıda geçiş kontrol sistemi nasıl planlanır?
Yeni bir site veya rezidansta geçiş kontrolü, mimari proje sırasında kapı listesiyle başlar. Hangi kapının kontrollü olacağı, hangi kapının kaçış yolu üzerinde olduğu, hangi kapıda turnike veya engelli geçişi gerektiği belirlenir. Bu liste kapı imalatçısına, elektrik proje müellifine ve yangın projesini hazırlayan mühendise aynı anda verilir; böylece kilit tipi, kablo yolu ve yangın senaryosu birbiriyle çelişmez. Engelli erişimi gereken girişlerde otomatik kapı açıcıların geçiş kontrolüyle nasıl birlikte çalışacağı da bu aşamada kararlaştırılır.
Kaba inşaat ve elektrik tesisatı sırasında her kontrollü kapı için okuyucu, kilit, çıkış butonu ve kapı kontağı kutuları ile borular yerleştirilir. Kapı kasasına kilit kablosunun geçeceği boru getirilir ve kapı imalatçısı kasayı seçilen kilide göre hazırlar. Kontrol üniteleri kat veya blok iletişim dolaplarına, merkezi sunucu ise güvenlik odasına konur. İleride kontrollü hale getirilebilecek kapılar için şimdiden boş boru ve kutu bırakmak, sonradan kasaya kablo getirme işini ortadan kaldırır.
Asansör kat yetkilendirmesi isteniyorsa asansör firmasıyla proje aşamasında görüşülür; asansör kumanda sisteminin geçiş kontrolüne hangi arayüzle bağlanacağı ve bu işin kimin sorumluluğunda olacağı sözleşmeye yazılır. Otopark ve plaka tanıma ile aynı yazılımın kullanılması yönetim yükünü azaltır. Sakinlerin tek bir kimlikle yaya kapısı, otopark ve sosyal tesise girebilmesi, kart dağıtımını ve iptalini tek noktaya toplar.
Devreye almada her kapı için kilit davranışı, açık kalma süresi, zorla açılma ve açık unutulma alarmları test edilir. Teslimde kapı listesi, yetki şablonları, yönetici hesapları, kayıt saklama ayarı ve KVKK aydınlatma metni site yönetimine tutanakla devredilir. Yönetimin kart tanımlama ve iptal işlemlerini kendi başına yapabilmesi için kısa bir eğitim verilir. Şantiye döneminde kullanılan geçici kartlar ve yüklenici hesapları teslimden önce iptal edilir.
Yeni yapıda geçiş kontrol sistemi bütçesini planlamak
Geçiş kontrolünün maliyeti öncelikle kontrollü kapı sayısıyla ölçeklenir. Her kapı bir okuyucu, bir kilit, bir çıkış butonu, bir kapı kontağı ve kontrol ünitesinde bir kapı kanalı ister. Giriş ve çıkışta ayrı okuyucu gereken kapılarda okuyucu sayısı ikiye çıkar. Turnike ve engelli geçiş kapıları ayrı ve daha yüksek maliyetli kalemlerdir. Teklif karşılaştırılırken her teklifin aynı kapı listesine göre hazırlandığı kontrol edilir; kapı sayısı ve tek veya çift yönlü okuma farklıysa teklifler doğrudan karşılaştırılamaz.
Kimlik yöntemi ikinci kalemdir. Kart ve anahtarlık kullanılan sistemlerde kart sayısı, kartın güvenlik düzeyi ve kayıp kartların yenilenmesi sürekli bir giderdir. Telefon tabanlı kimlikler kart maliyetini azaltabilir ama lisans veya abonelik gerektirebilir. Biyometrik okuyucular hem cihaz olarak daha pahalıdır hem de KVKK uyumu için ek idari çalışma gerektirir. Kart güvenliği düşük seçilirse ilk yatırım azalır, ama kopyalama sorunu ortaya çıktığında tüm kartların ve okuyucuların değişmesi gerekebilir.
Yazılım tarafında kullanıcı ve kapı sayısına göre lisanslanan yönetim yazılımları, bulut hizmeti ve asansör veya plaka tanıma entegrasyon modülleri maliyeti etkiler. Teklifte lisansların süresiz mi yıllık mı olduğu ve kapı veya kullanıcı eklendiğinde ne değiştiği yazılı olmalıdır. Yazılımın yerel sunucuda mı yoksa bulutta mı çalıştığı, sunucu donanımının ve yedekleme işinin kimin sorumluluğunda olduğu da maliyete yansır.
Altyapı işçiliği, yani kablo, boru, kilit montajı ve kapı uyarlaması, mevcut binalarda maliyetin büyük kısmını oluşturabilir. Kapı imalatçısının yapacağı kasa hazırlığı ayrı bir kalem olarak düşünülmelidir. Uzun vadede bakım sözleşmesi, kilit ve kapatıcı değişimi ile yazılım güncellemeleri işletme giderlerini oluşturur. Elektromanyetik kilitler ve kapı kapatıcılar yoğun kullanımda aşınan parçalardır ve yedek parça stoğu bakım bütçesine eklenir.
Yeni yapıda geçiş kontrol sistemi: sıva öncesi hazırlanması gerekenler
- Giriş kapılarına kontrol kablosu ve kilit hattı planlanmalıdır.
- Kart/şifre/biyometrik okuyucu için konum, kutu ve kablo/boru güzergâhı.
- Kontrol ünitesi için konum, kutu ve kablo/boru güzergâhı.
- Elektrikli kilit veya turnike için konum, kutu ve kablo/boru güzergâhı.
- Yönetim yazılımı için konum, kutu ve kablo/boru güzergâhı.
- PoE (Power over Ethernet): PoE switch veya PoE portlu NVR.
- Gelecekteki eklemeler için yedek boru ve pano/rack alanı.
Uygulama sırası
- Kapı ve yetki planı
- Okuyucu ve kilit montajı
- Yazılım ve kullanıcı tanımları
- Test
Teknoloji seçenekleri
| Teknoloji | Ne zaman uygun? | Sınırlama |
|---|---|---|
| PoE (Power over Ethernet) | Villa ve site kamera sistemleri | Kablo güzergâhı gerekir |
| Wi-Fi akıllı cihazlar | Az sayıda cihazla başlanan kiracı daireleri | İnternet kesintisinde bulut bağımlı cihazların uzaktan kontrolü ve bazı otomasyonları çalışmaz. |
Tüm sistemlerin sıva öncesi hazırlık karşılaştırması için yeni inşaatta akıllı ev altyapısı rehberine, genel hatalar ve maliyet kalemleri için Akıllı giriş ve geçiş kontrolü rehberine bakın.