Kısa cevap: Toplu konut diafon şartnamesi; sistem mimarisini (iki telli dijital veya IP), dış panel ve iç ünite özelliklerini, güvenlik/kapıcı ünitesine çağrı yönlendirmesini, telefona aktarma ihtiyacını, ağ ve enerji altyapısını, kayıt ve gizlilik kurallarını ve kabul testlerini tanımlar. Ölçek büyüdükçe merkezi yönetim, bloklar arası omurga ve yazılım lisansı konuları belirleyici hale gelir.
Mimari seçimi
| Kriter | İki telli dijital sistem | IP tabanlı sistem |
|---|---|---|
| Kablolama | İki iletkenli hat; mevcut binalarda avantajlı | Ağ kablosu ve switch altyapısı gerekir |
| Ölçek | Sistemin kapasite sınırları içinde | Ağ altyapısı izin verdiği ölçüde genişler |
| Telefona aktarma | Ek ağ geçidi gerekebilir | Genellikle doğal olarak desteklenir |
| Güvenlik ünitesi ve çoklu giriş | Mümkün; kapasiteye bağlı | Merkezi yazılımla daha esnek |
| Entegrasyon (geçiş kontrol, asansör, otomasyon) | Sınırlı | Daha geniş; protokol desteğine bağlı |
| Siber güvenlik | Ağdan bağımsız | Ağ ayrımı ve şifre politikası şart |
Teknik şartname maddeleri (şablon)
- 1. Sistem; site ana girişi, blok girişleri, güvenlik ünitesi ve tüm daireler arasında görüntülü çağrı ve kapı açma işlevini sağlayacaktır.
- 2. Dış paneller dış ortama uygun koruma sınıfında, darbeye dayanıklı gövdeli ve gece görüntüsü sağlayan kameralı olacaktır.
- 3. Dış panelde daire arama yöntemi (rehber, kod, tuş) ve kartlı/şifreli giriş seçeneği belirtilecektir.
- 4. İç ünitelerde görüntülü görüşme, kapı açma, güvenlik ünitesini arama ve (isteğe bağlı) telefona aktarma özellikleri bulunacaktır.
- 5. Güvenlik ünitesi, blok girişlerinden gelen çağrıları alabilecek ve daireye aktarabilecektir.
- 6. Sistem bileşenleri ayrı bir ağ bölümünde (VLAN) çalışacak; uzaktan erişim güvenli yöntemle yapılacaktır.
- 7. Ana bileşenler (switch, sunucu, güç kaynakları) UPS ile beslenecektir.
- 8. Varsayılan şifreler değiştirilecek, yönetici hesapları site yönetimine devredilecektir.
- 9. Yazılım lisansı ve telefona aktarma hizmeti için varsa süreli maliyetler teklifte ayrıca belirtilecektir.
- 10. Yedek parça ve yazılım desteğinin süresi teklifte belirtilecektir.
Gizlilik ve kayıt
Diafon dış panelleri ziyaretçi görüntüsü üretir ve bazı sistemler çağrı anındaki görüntüleri kaydeder. Bu kayıtlar da kişisel veridir; hangi durumda kaydedildiği, ne kadar saklandığı ve kimin erişebildiği tanımlanmalıdır. Kayıt özelliği gerekmiyorsa kapalı tutulabilir.
Site ve apartmanlarda kural olarak kat malikleri kurulu veri sorumlusu kabul edilebileceğinden, diafon kayıt ayarları ve erişim yetkileri teslimde yönetime yazılı olarak bildirilmelidir.
Kabul testleri
- Her dış panelden en az bir örnek daireye ve güvenlik ünitesine çağrı, görüntü ve kapı açma testi.
- Tüm dairelerde iç ünite çağrı ve kapı açma testi; sonuçların daire listesine işlenmesi.
- Gece koşullarında dış panel görüntü kontrolü.
- Telefona aktarma isteniyorsa, örnek dairelerde dış ağdan test.
- Elektrik kesintisinde UPS ile çalışma ve enerji geri geldiğinde sistemin toparlanması.
- Kartlı/şifreli giriş varsa yetki ekleme-silme testi.
Teslim dokümanları
- Sistem şeması: paneller, switch’ler, iç üniteler ve daire numaraları eşleşmesi.
- Yönetim yazılımı kullanıcı kılavuzu ve yönetici hesap devri.
- Daire sakinleri için kısa kullanım kılavuzu.
- Garanti, yedek parça ve servis iletişim bilgileri.
- Kayıt ve erişim ayarlarının yazılı özeti.
Ölçeğe göre diafon mimarisi notları
Diafon mimarisinin ölçekle birlikte nasıl değiştiğini görmek, şartnamenin doğru detayda yazılmasını sağlar. Küçük bir apartmanda yeterli olan yapı, çok bloklu bir yerleşkede yönetilemez hale gelebilir.
| Ölçek | Tipik yapı | Şartnamede öne çıkan madde |
|---|---|---|
| Tek blok apartman | Tek dış panel, iki telli veya küçük IP sistem | Telefona aktarma isteniyorsa mimari seçimi |
| Küçük site | Ana giriş + blok panelleri, güvenlik ünitesi | Çağrı yönlendirme ve kartlı giriş |
| Çok bloklu site | IP omurga, merkezi yönetim yazılımı | Ağ bölümü, bloklar arası bağlantı, lisans maliyeti |
| Etaplı toplu konut | Ölçeklenebilir IP platform | Etaplar arası sürüm uyumu ve yedek parça süresi |
Daire içi ünite yerleşimi
Şartnamede çoğu zaman dış panel ayrıntılı yazılır, daire içi ünitenin yeri ise sahaya bırakılır. İç ünitenin giriş kapısına yakın, göz hizasında ve mobilya yerleşimiyle çakışmayan bir duvarda olması günlük kullanımı belirler. İç ünite noktası için ayrıca bir ağ veya diafon hattı ve gerekiyorsa enerji beslemesi bırakılmalıdır.
Dubleks dairelerde ikinci kat için ek iç ünite veya telefona aktarma seçeneği şartnamede ayrıca belirtilmelidir. Opsiyon olarak sunulacaksa altyapısı tüm dubleks dairelerde baştan bırakılmalıdır.
Şartnamede sık atlanan maddeler
- Kapı kilidi tipi ve beslemesi: diafonun açtığı kilidin elektrikli kilit mi, manyetik kilit mi olduğu ve enerjisini nereden aldığı yazılmalıdır. Kilit ve besleme bağlantılarını yetkin elektrikçi yapar.
- Elektrik kesintisinde kapının davranışı: kilidin kesintide kilitli mi açık mı kalacağı, yangın ve kaçış güvenliği açısından proje müellifi ve yetkili kişilerce değerlendirilmelidir.
- Panel yüksekliği ve okunabilirlik: dış panelin tekerlekli sandalye kullanıcısı ve çocuklar için erişilebilir yükseklikte, rehber ekranının güneş altında okunur olması.
- Kurye ve kargo senaryosu: blok girişinde kimin kapı açacağı, güvenlik ünitesinin bu çağrıları nasıl yöneteceği.
- Daire el değiştirdiğinde kart ve şifre iptali, telefona aktarma hesabının yeni sakine devri.
- Panel kamerasının görüş alanı: yalnızca kapı önünü görecek şekilde ayarlanması, karşı dairelerin veya yolun gereksiz yere görüntüye girmemesi.
Örnek akış: misafir site ana girişinden daireye
Akışın yazılı olması, yükleniciler arasındaki farkı da görünür kılar. Bir teklifte güvenlik ünitesine yönlendirme standart bir işlevken, diğerinde ek yazılım veya lisans gerektirebilir. Sakin telefona aktarma hizmetini kullanmıyorsa çağrının nasıl davranacağı da aynı akış içinde tanımlanmalıdır.
- Misafir ana giriş panelinde daire numarasını tuşlar veya rehberden seçer.
- Çağrı daire iç ünitesine ve tanımlıysa sakinin telefonuna gelir; sakin görüntüyü görüp kapıyı açar.
- Sakin yanıt vermezse çağrı belirlenen süre sonunda güvenlik ünitesine yönlenir; görevli misafiri bilgilendirir.
- Misafir blok girişine geldiğinde ikinci çağrıyı yapar veya sakin ilk çağrıda blok kapısını da açabiliyorsa bu adım atlanır.
- Şartnamede bu akışın her adımı ayrı bir işlev olarak yazılır ve kabul testinde aynı sırayla denenir.
Kontrol listesi
- Mimari (iki telli/IP) gerekçesiyle seçildi mi?
- Güvenlik ünitesi ve çağrı yönlendirmesi tanımlandı mı?
- Telefona aktarma ve lisans maliyetleri teklifte ayrı mı?
- Diafon ağı ayrı bölümde mi?
- Kayıt ve erişim ayarları belirlendi mi?
- Daire bazlı kabul testi yapıldı mı?