Kısa cevap: 100 dairelik toplu konut (çok bloklu yerleşke, sosyal tesis ve geniş peyzaj) için akıllı ev ve güvenlik altyapısının omurgası şudur: yedekli fiber omurga, blok başı switch'ler. Merkezi veri/güvenlik odası, iklimlendirme, yangın algılama ve yedekli enerji.
Altyapı mimarisi
Proje yönetimi
- Teknik şartnamenin ihale öncesi hazırlanması
- Etap bazlı devreye alma ve iskân takvimine uyum
- Saha koordinasyonu için tek teknik sorumlu
Teslimde istenecekler
- Etap bazlı geçici kabul
- Ağ ve sistem envanteri, şifre ve yetki devri protokolü
Ölçek ekonomisi ve daire başı maliyet
Bu ölçekte toplu alım ve standartlaştırılmış montaj ekipleri, birim maliyeti düşüren başlıca etkendir; lisans ve bakım maliyetleri de hesaba katılmalıdır.
Daire başı malzeme miktarlarını ve proje geneli ortak sistemleri toplu konut planlama aracıyla çıkarabilir, tekliflerdeki birim fiyatlarla daire başı maliyeti hesaplayabilirsiniz.
Bu ölçeğe özgü riskler
- Etaplar arası farklı ürün sürümleri
- Teslimden sonra yazılım lisans ve abonelik maliyetlerinin belirsizliği
Ölçek karşılaştırması
İnşaat aşamalarına göre yol haritası
- Proje (tasarım) aşaması: Daire içi otomasyon seviyesi (altyapı hazır / temel paket / tam paket)
- Kaba inşaat aşaması: Döşeme içi boru güzergâhları
- Elektrik ve zayıf akım tesisatı: Kablo tipleri ve etiketleme standardı
- İnce işler ve montaj: Ürün teslim ve montaj takvimi
- Teslim ve bakım: Bakım sözleşmesi ve SLA
Ağ segmentasyonu ve yedekli omurga
Yüz dairelik bir yerleşkede güvenlik, ortak alan otomasyonu ve sakin internetinin aynı fiziksel ağı paylaşması, tek bir arızanın bütün hizmetleri birlikte durdurması demektir. Bu ölçekte omurga yedekli kurulur: blok switch'lerine iki ayrı güzergâhtan fiber ulaşır ve bir kanal kazı sırasında zarar görse bile kameralar kayıtta kalır.
Ağlar mantıksal olarak da ayrılır. Güvenlik ağı kamera, kayıt sunucusu ve geçiş kontrolünü taşır ve internete doğrudan açılmaz. Ortak alan ağı aydınlatma kontrolörlerini, enerji sayaçlarını ve sosyal tesis erişimini taşır. Sakin interneti genellikle servis sağlayıcının kendi altyapısıdır ve bina ağıyla yalnızca fiziksel kanalı paylaşır. Bu ayrımı şartnameye yazmak, farklı uygulayıcıların aynı switch'e rastgele cihaz bağlamasını önler.
Merkezi veri ve güvenlik odası, sunucu ısısı için sürekli iklimlendirme, yangın algılama ve iki kaynaktan enerji ister. Odanın yeri seçilirken su borularının üstünden geçmemesine ve servis araçlarının yaklaşabilmesine dikkat edilir.
Teknik şartname ve ihale
Bu ölçekte ürün seçimi ihaleyle yapılır ve teklifleri karşılaştırılabilir kılan belge teknik şartnamedir. Şartname marka yazmak yerine performans ve uyumluluk ölçütü tanımlar: kamera çözünürlüğü ve gece görüş beklentisi, video yönetim yazılımının açık standartları destekleyip desteklemediği, diafon platformunun kaç daireye kadar büyüyebildiği, lisansların kamera veya daire başına mı satıldığı.
Lisans ve abonelik modeli ihalede sorulmazsa, teslimden sonra site yönetimi beklemediği yıllık giderlerle karşılaşır. Teklif formunda lisans süresi, yenileme koşulu ve lisans bitince sistemin hangi işlevlerinin çalışmaya devam ettiği ayrı satırlar olarak istenir.
- Kamera ve kayıt için performans ölçütleri
- Diafon platformunun ölçeklenme sınırı
- Lisans modeli ve yenileme koşulları
- Yedek parça ve ürün sürekliliği taahhüdü
- Kabul testi ve dokümantasyon teslim formatı
Etap teslimi ve işletmeye devir
Yüz daire çoğu zaman birden fazla etapta iskâna açılır. İlk etapta oturan sakinler, ikinci etabın şantiyesinin yanında yaşar; bu dönemde kamera ve geçiş kontrolü iki alanı birbirinden ayırmalıdır. Etap bazlı geçici kabul, her etabın kendi test raporuyla devreye alınmasını sağlar.
Etaplar arasında ürün sürümünün değişmesi sık karşılaşılan bir sorundur. İlk etapta kurulan diafon panelinin yazılımı son etaptakiyle aynı olmazsa merkezi yönetim yazılımı iki sürümü birlikte desteklemeyebilir. Tedarik sözleşmesinde sürüm sabitleme veya geriye uyumluluk şartı bulunması bu riski azaltır. Saha koordinasyonu için tek bir teknik sorumlu atanması, etaplar arasındaki bu farkların fark edilmesini kolaylaştırır.
Devirde ağ ve sistem envanteri, IP adres planı, yönetici şifreleri ve yetki listesi tutanakla verilir. Satış tarafında bu ölçek, sosyal tesis erişim kontrolü ve ortak tüketim izleme gibi aidat kalemlerini görünür kılan hizmetleri öne çıkarabilir.
Sosyal tesis erişimi ve enerji izleme
Yüz dairelik bir yerleşkede sosyal tesis, spor salonu veya toplantı odası gibi alanlar erişim kontrolü ister. Sakinlerin aynı kartla hem bloğa hem sosyal tesise girebilmesi için geçiş kontrol sistemi tek bir yetki veritabanı üzerinden çalışmalıdır. Bir kart iptal edildiğinde bütün kapılardan aynı anda silinir. Saat bazlı yetkiler, örneğin havuzun gece kapalı olması, aynı yazılımdan tanımlanır.
Sosyal tesis girişlerinde kart okuyucunun yanında bir kamera bulunması, kartın başkasına verilip verilmediğini gösterir. Bu kameranın kayıtları da ortak alan kameralarıyla aynı aydınlatma metni ve saklama süresi kurallarına bağlıdır. Okuyucuların elektrik kesintisinde nasıl davranacağı, yani kapının kilitli mi açık mı kalacağı, yangın kaçış yollarıyla birlikte belirlenir.
Enerji izleme, ortak tüketimi bloklara ve kullanım alanlarına göre ayırır. Hangi bloğun ortak aydınlatmasının, hangi pompanın ya da sosyal tesis iklimlendirmesinin ne kadar tükettiği görülebilirse yönetim aidat dağılımını ve tasarruf önlemlerini veriye dayandırır. Sayaç noktaları elektrik projesinde işaretlenir, sayaçların veri çıkışı ortak alan ağına bağlanır ve izleme yazılımının raporları teslimde yönetime gösterilir.