Kısa cevap: Kaba inşaat aşaması sırasında akıllı aydınlatma için yapılması gerekenler: yeni yapıda aydınlatma hatlarının panoda toplanması, KNX veya DALI ile esnek grup kontrolü sağlar. Beton döküldükten sonra eklenen geçişler karot ve sıva üstü kanal gerektirir.
Kaba inşaat aşaması: akıllı aydınlatma için yapılacaklar
- Yeni yapıda aydınlatma hatlarının panoda toplanması, KNX veya DALI ile esnek grup kontrolü sağlar.
- Akıllı anahtar veya sıva altı röle için boru/kutu yerinin sıva öncesi uygulanması.
- Dimmer modülleri için boru/kutu yerinin sıva öncesi uygulanması.
- Akıllı ampul/LED sürücü için boru/kutu yerinin sıva öncesi uygulanması.
- Gelecekteki eklemeler için yedek boru bırakılması.
Akıllı aydınlatma için kaba inşaat aşaması notları
- Tavan sensör kutuları, gizli LED sürücü nişleri ve merdiven basamak aydınlatması için borular döşeme betonundan önce yerleştirilir.
- Bahçe ve çevre aydınlatması için toprak altı boru güzergâhı peyzaj planıyla eşleştirilir.
- Asma tavanlarda sürücülere servis erişimi için kapak yerleri belirlenir.
Kaba inşaatta altyapı hazırlığı
Yeni yapıda akıllı aydınlatma, elektrik projesinde her aydınlatma grubunun ayrı bir devre olarak gösterilmesiyle başlar. Kablolu bir mimari seçildiyse lamba hatları anahtar kutularında bitmez, doğrudan panoya veya otomasyon panosuna gider; anahtar noktalarına ise yalnızca buton için bus veya düşük gerilim kablosu götürülür. Kablosuz mimaride bile anahtar kutularına nötr götürülmesi ve derin kasa kullanılması sonraki seçenekleri açık tutar.
Armatür seçimi otomasyon kararıyla birlikte yapılır. Mimar veya iç mimar armatür listesini hazırlarken her armatürün sürücü tipi (faz kesme, 0-10 V, DALI) belirtilmelidir. Gizli LED şeritler için sabit gerilim sürücülerinin yeri, havalandırması ve servis erişimi tavan detaylarında çözülür; asma tavan içinde kapalı kalan bir sürücü arızalandığında tavan sökülmeden değiştirilemez. Sürücüler gruplar halinde erişilebilir bir dolapta veya tavan kapağının arkasında toplanırsa hem servis hem de ileride kontrol yöntemini değiştirmek kolaylaşır.
Sensörle çalışan alanlar
Koridor, antre, kiler, banyo ve merdiven gibi geçiş alanları sensörle kontrol için uygundur. Hareket sensörü (PIR) yürüyen bir kişiyi kolay algılar ancak hareketsiz oturan birini algılamaz; banyo, çalışma odası veya duş gibi alanlarda ışığın kişi hareketsizken sönmemesi için varlık sensörü ya da daha uzun bekleme süresi gerekir.
Sensör ayarında üç parametre belirlenir: algılama sonrası bekleme süresi, ışığın yanması için ortam aydınlık eşiği (lüks) ve gece saatlerinde kullanılacak parlaklık. Gece koridor ışığının düşük seviyede yanması, uyku düzenini bozmadan yön bulmayı sağlar. Sensörün kapı açıldığında gördüğü alan, montaj yüksekliği ve tavan tipi keşifte değerlendirilir.
Sensörle çalışan bir alanda duvar anahtarı tamamen kaldırılmaz. Temizlik veya bakım sırasında ışığın sürekli açık kalması ya da gece hiç yanmaması gerekebilir; bu yüzden en az bir butonla sensörü geçici olarak devre dışı bırakma veya ışığı sabitleme imkânı bırakılır.
Beton dökülmeden verilmesi gereken kararlar
Kaba inşaatta karar penceresi beton dökümüne kadar açıktır. Döşeme içinden geçecek borular, perde duvardaki kutular ve kirişten geçecek kılıflar bu aşamada konmazsa her geçiş sonradan karotla açılır. Taşıyıcı elemandaki karot statik değerlendirme gerektirebilir; bu da işin hem süresini hem sorumluluğunu değiştirir.
Cephe kameraları için boru uçları mantolama veya cephe kaplamasından önce dışarı alınır. Otopark tavanındaki kameralar ve geçiş okuyucular için borular döşeme dökümünde bırakılır. Bariyer ve bahçe kapısı motoru için zemin boruları, gerekiyorsa araç algılama döngüsünün kanalıyla birlikte, saha betonu ve asfalttan önce yerleştirilir.
Bu aşamada şantiye şefi, elektrik taşeronu ve varsa sistem entegratörü aynı nokta listesine bakarak çalışır. Kalıp kurulduktan sonra ve demir bağlanırken boru güzergâhları sahada işaretlenir; işaretleme döküm günü acele içinde yapılmamalıdır. Asansör kuyusu ve merdiven boşluğu çevresindeki perde duvarlar ayrıca dikkat ister, çünkü diafon ve kamera hatlarının düşey geçişleri çoğunlukla bu bölgeye yakın düşer.
Kat geçişinde betonarme döşemeden geçen düşey borular şaft içinde toplanmalıdır. Daire içinden geçen dağınık düşey borular, ileride bir dairedeki tadilatın komşu dairenin hattını kesmesine yol açabilir.
Bu aşamanın genel kararları
- Döşeme içi boru güzergâhları
- Cephe ve otopark kamera noktaları
- Bariyer ve bahçe kapısı için zemin boruları
Teslim edilecek dokümanlar: Uygulanan boru güzergâhlarının fotoğraflı kaydı, Revize nokta listesi.
Akıllı aydınlatma: diğer aşamalar
- Proje (tasarım) aşaması
- Kaba inşaat aşaması
- Elektrik ve zayıf akım tesisatı
- İnce işler ve montaj
- Teslim ve bakım
Sistemin çalışma prensibi ve maliyet kalemleri için Akıllı aydınlatma rehberine, ölçeğe göre mimari için müteahhit projeleri sayfasına bakın.