Kısa cevap: Proje (tasarım) aşaması sırasında akıllı aydınlatma için yapılması gerekenler: akıllı aydınlatma kapsamını (hangi alanlar, kaç nokta) nokta listesine yazın; aydınlatma grubu sayısı maliyetin ana çarpanıdır. Bu aşamada atlanan kararlar sonraki aşamalarda tadilat ve kırım olarak geri döner.
Proje (tasarım) aşaması: akıllı aydınlatma için yapılacaklar
- Akıllı aydınlatma kapsamını (hangi alanlar, kaç nokta) nokta listesine yazın; aydınlatma grubu sayısı maliyetin ana çarpanıdır.
- Akıllı anahtar veya sıva altı röle: konum ve besleme ihtiyacını mimari ve elektrik projesine işleyin.
- Dimmer modülleri: konum ve besleme ihtiyacını mimari ve elektrik projesine işleyin.
- Akıllı ampul/LED sürücü: konum ve besleme ihtiyacını mimari ve elektrik projesine işleyin.
- KNX, DALI kablolama gerektirir; güzergâh ve dağıtım noktası (pano/rack) bu aşamada belirlenmelidir.
Akıllı aydınlatma için proje (tasarım) aşaması notları
- Her daire tipi için aydınlatma grup listesi çıkarılır, hangi grupların dim edileceği ve hangi alanlarda sensör kullanılacağı belirlenir.
- Armatür listesinde her armatürün sürücü tipi (faz kesme, 0-10 V, DALI) yazılır ve seçilen kontrol sistemiyle uyumu kontrol edilir.
- Ortak alan aydınlatması için varlık sensörü, astronomik saat ve gece seviyesi mantığı şartnameye eklenir.
Planlama ve bütçe kararları
Akıllı aydınlatmanın maliyeti aydınlatma grubu sayısıyla ölçeklenir. Her grup bir kontrol kanalıdır; röleyle aç-kapa kontrol edilen bir grup, dim edilen bir gruptan daha az maliyetlidir. DALI veya 0-10 V ile armatür bazında kontrol, grup başına maliyeti artırır ama tek armatürü ayrı ayarlama esnekliği verir.
İkinci büyük kalem işçiliktir ve evin durumuna göre değişir. Nötr bulunan, derin kasalı bir evde modül montajı kısa sürer. Nötr olmayan veya sığ kasalı bir evde kasa değişimi, ek kablo çekimi ya da nötrsüz modül için kompanzasyon elemanı gerekir. Dim uyumsuz armatürlerin değiştirilmesi de aydınlatma otomasyonu teklifine eklenen ama çoğu zaman gözden kaçan bir kalemdir.
Kontrol yöntemini armatüre göre seçmek
Akıllı aydınlatmada seçim lambadan başlar. Aynı odada tavan spotları, gizli LED şerit ve bir sarkıt armatür varsa üçü farklı sürücülere sahiptir ve her biri farklı bir kontrol yöntemi isteyebilir. Planlamanın ilk adımı her aydınlatma grubunu (aynı anda yanan lambaları) listelemek, ardından her grubun sürücü tipini ve dim edilip edilmeyeceğini yazmaktır.
Aşağıdaki tablo yaygın yöntemleri karşılaştırır. Bir evde genellikle birden fazla yöntem birlikte kullanılır; kullanıcının her odada aynı mantıkla kontrol yapabilmesi için hepsi aynı kontrol katmanına bağlanır.
| Yöntem | Dim | Nötr ihtiyacı | Uygun olduğu durum |
|---|---|---|---|
| Akıllı ampul | Var | Yok | Masa ve lambader gibi prizli aydınlatma, kiracı evi |
| Anahtar arkası sıva altı röle | Yok | Çoğu modelde var | Mevcut anahtar serisini korumak |
| Akıllı anahtar | Modele bağlı | Modele bağlı | Anahtar serisini değiştirmeye açık evler |
| Faz kesme dimmer modülü | Var | Modele bağlı | Dim uyumlu LED spot ve ampuller |
| 0-10 V / DALI sürücü kontrolü | Var, ince ayarlı | Var | Yeni yapı, LED şerit ve lineer armatürler |
Bu aşamada verilen kararlar
Proje aşamasında henüz hiçbir şey fiziksel değildir; bir değişikliğin bedeli çizim revizyonundan ibarettir. Daire içi otomasyon seviyesi burada belirlenir ve sonraki bütün kararları etkiler. Altyapı hazır seviyesinde yalnızca boru ve derin kasa bırakılır. Temel pakette cihazların yeri ve beslemesi çizilir. Tam pakette otomasyon panosu, pano hacmi ve her kanalın hangi armatüre gittiği elektrik projesine işlenir.
Merkezi sistem mimarisi de bu aşamada seçilir. İki telli diafonla IP diafon arasındaki tercih kablo projesini değiştirir. Kameraların PoE ile beslenmesi, dolaplarda switch güç bütçesi ve UPS kapasitesi demektir. Teknik oda ve şaftlar mimari planda yer kapladığı için bu kararlar mimarla birlikte verilir; elektrik projesi mimari onaydan sonra çizildiğinde şaft kesitini büyütmek zorlaşır.
Ortak alan otomasyonu da bu aşamada çizime girer. Bahçe sulama bölgeleri, çevre aydınlatma devreleri ve otopark geçiş kontrolü peyzaj ve altyapı projeleriyle birlikte düşünülür. Peyzaj mimarının çizimi elektrik projesinden ayrı ilerlerse sulama vanalarına giden kablo güzergâhı kimsenin çiziminde yer almaz.
Bu aşamanın çıktısı üç belgedir: sistem mimarisi şeması, teknik şartname ve nokta listesiyle ön BOQ. Üçünün aynı kalemleri aynı adlarla içermesi, ihale ve uygulamada karışıklığı önler.
Bu aşamanın genel kararları
- Daire içi otomasyon seviyesi (altyapı hazır / temel paket / tam paket)
- Merkezi diafon, kamera ve geçiş kontrol mimarisi
- Teknik oda ve şaft yerleri
- Elektrik projesine otomasyon panosu ve kutu yerleşimleri
Teslim edilecek dokümanlar: Sistem mimarisi şeması, Teknik şartname, Nokta listesi ve ön BOQ.
Akıllı aydınlatma: diğer aşamalar
- Proje (tasarım) aşaması
- Kaba inşaat aşaması
- Elektrik ve zayıf akım tesisatı
- İnce işler ve montaj
- Teslim ve bakım
Sistemin çalışma prensibi ve maliyet kalemleri için Akıllı aydınlatma rehberine, ölçeğe göre mimari için müteahhit projeleri sayfasına bakın.