Kısa cevap: Proje (tasarım) aşaması sırasında görüntülü diafon için yapılması gerekenler: görüntülü diafon kapsamını (hangi alanlar, kaç nokta) nokta listesine yazın; daire/villa sayısı maliyetin ana çarpanıdır. Bu aşamada atlanan kararlar sonraki aşamalarda tadilat ve kırım olarak geri döner.
Proje (tasarım) aşaması: görüntülü diafon için yapılacaklar
- Görüntülü diafon kapsamını (hangi alanlar, kaç nokta) nokta listesine yazın; daire/villa sayısı maliyetin ana çarpanıdır.
- Dış kapı paneli: konum ve besleme ihtiyacını mimari ve elektrik projesine işleyin.
- İç monitör: konum ve besleme ihtiyacını mimari ve elektrik projesine işleyin.
- Kapı kilidi/elektrikli kilit: konum ve besleme ihtiyacını mimari ve elektrik projesine işleyin.
- PoE (Power over Ethernet) kablolama gerektirir; güzergâh ve dağıtım noktası (pano/rack) bu aşamada belirlenmelidir.
Görüntülü diafon için proje (tasarım) aşaması notları
- Diafon, kamera ve geçiş kontrolü tek bir zayıf akım projesinde ele alınır; sistem tipi (iki telli veya IP) ve merkezi ünite yeri bu aşamada seçilir.
- Dış panellerin yeri yüz hizası, güneş yönü ve saçak ihtiyacı dikkate alınarak mimari çizime işlenir.
- Güvenlik kulübesi veya yönetim ünitesi olacaksa bu noktaya ağ ve besleme hattı planlanır.
- Ortak giriş panelinin kayıt yapıp yapmayacağı ve KVKK kapsamındaki aydınlatmanın nasıl yapılacağı proje notlarına eklenir.
Planlama ve bütçe kararları
Görüntülü diafonun maliyetini en çok bağımsız bölüm sayısı ve sistem tipi belirler. Villada tek bir dış panel ve birkaç monitör yeterken, apartman ve sitelerde her daire için bir monitör, her giriş için bir panel ve merkezi güç kaynağı veya ağ altyapısı gerekir. Güvenlik kulübesi ünitesi ve yönetim yazılımı sitelerde ayrı kalemlerdir. Monitör ekran boyutu, telefon uygulaması desteği ve kayıt özelliği gibi tercihler daire başına maliyeti değiştirir; aynı sistemde farklı monitör seçenekleri sunmak alıcılara esneklik sağlar.
İkinci kalem kablolamadır. Mevcut iki damarlı hattı kullanan iki telli sistem, kablo çekme işçiliğini ortadan kaldırarak yenileme maliyetini düşürebilir. IP sisteme geçişte yeni ağ kablosu, PoE switch ve iletişim dolabı düzenlemesi gerekir. Yeni yapıda ise kablolama elektrik işinin parçası olarak yapıldığı için bu fark küçülür. Bloklar arası mesafe uzun olan sitelerde fiber omurga ve medya dönüştürücüler ayrı bir kalem oluşturur.
Sistem tipleri: iki telli, IP ve hibrit
Görüntülü diafonlar altyapıya göre iki ana gruba ayrılır. İki telli sistemlerde görüntü, ses ve çoğu zaman besleme aynı iki damar üzerinden taşınır; mevcut binalarda eski diafon kablosunu kullanabildikleri için yenilemede avantaj sağlar. IP sistemlerde dış panel ve iç monitörler ağ kablosuyla bağlanır, genellikle PoE ile beslenir ve çağrı ağ üzerinden telefona veya diğer cihazlara yönlendirilebilir. Bazı üreticiler iki telli hat üzerinden IP iletimi yapan hibrit çözümler de sunar.
IP diafonlarda çağrı protokolü ayrı bir seçim konusudur. SIP desteği olan cihazlar, aynı protokolü kullanan başka cihazlarla ve santrallerle konuşabilir. Üreticiye özel protokoller ise yalnızca o markanın monitörü ve uygulamasıyla çalışır. Akıllı ev entegrasyonu ve uzun vadeli parça bulunabilirliği açısından bu fark satın almadan önce sorulmalıdır. İki telli sistemlerde hat uzunluğu ve bir hatta bağlanabilecek monitör sayısı üretici tarafından sınırlanır; bu sınırlar aşıldığında görüntü bozulur veya çağrı kopar. Mevcut hattın uzunluğu ve kesiti bu yüzden keşifte ölçülür.
| Özellik | İki telli | IP (PoE) |
|---|---|---|
| Kablo | Mevcut iki damarlı hat kullanılabilir | Ağ kablosu gerekir |
| Telefona yönlendirme | Ek ağ geçidi ile, modele bağlı | Genellikle yerleşik |
| Ölçeklenebilirlik | Hat uzunluğu ve cihaz sayısıyla sınırlı | Ağ altyapısına göre geniş |
| Akıllı ev entegrasyonu | Sınırlı | SIP, röle ve ağ entegrasyonuyla daha esnek |
Bu aşamada verilen kararlar
Proje aşamasında henüz hiçbir şey fiziksel değildir; bir değişikliğin bedeli çizim revizyonundan ibarettir. Daire içi otomasyon seviyesi burada belirlenir ve sonraki bütün kararları etkiler. Altyapı hazır seviyesinde yalnızca boru ve derin kasa bırakılır. Temel pakette cihazların yeri ve beslemesi çizilir. Tam pakette otomasyon panosu, pano hacmi ve her kanalın hangi armatüre gittiği elektrik projesine işlenir.
Merkezi sistem mimarisi de bu aşamada seçilir. İki telli diafonla IP diafon arasındaki tercih kablo projesini değiştirir. Kameraların PoE ile beslenmesi, dolaplarda switch güç bütçesi ve UPS kapasitesi demektir. Teknik oda ve şaftlar mimari planda yer kapladığı için bu kararlar mimarla birlikte verilir; elektrik projesi mimari onaydan sonra çizildiğinde şaft kesitini büyütmek zorlaşır.
Ortak alan otomasyonu da bu aşamada çizime girer. Bahçe sulama bölgeleri, çevre aydınlatma devreleri ve otopark geçiş kontrolü peyzaj ve altyapı projeleriyle birlikte düşünülür. Peyzaj mimarının çizimi elektrik projesinden ayrı ilerlerse sulama vanalarına giden kablo güzergâhı kimsenin çiziminde yer almaz.
Bu aşamanın çıktısı üç belgedir: sistem mimarisi şeması, teknik şartname ve nokta listesiyle ön BOQ. Üçünün aynı kalemleri aynı adlarla içermesi, ihale ve uygulamada karışıklığı önler.
Bu aşamanın genel kararları
- Daire içi otomasyon seviyesi (altyapı hazır / temel paket / tam paket)
- Merkezi diafon, kamera ve geçiş kontrol mimarisi
- Teknik oda ve şaft yerleri
- Elektrik projesine otomasyon panosu ve kutu yerleşimleri
Teslim edilecek dokümanlar: Sistem mimarisi şeması, Teknik şartname, Nokta listesi ve ön BOQ.
Görüntülü diafon: diğer aşamalar
- Proje (tasarım) aşaması
- Kaba inşaat aşaması
- Elektrik ve zayıf akım tesisatı
- İnce işler ve montaj
- Teslim ve bakım
Sistemin çalışma prensibi ve maliyet kalemleri için Görüntülü diafon rehberine, ölçeğe göre mimari için müteahhit projeleri sayfasına bakın.